Dawny browar w Słupsku

Jakiś czas temu na łamach blogu „Historia Miejsca” poruszyłem temat dbania o zabytki w naszym kraju. XVIII-wiecznego „Pałacu na wodzie” nie udało się uratować, ale jest wiele obiektów, nad którymi na pewno trzeba się pochylić. 16 km od Karżniczki, w Słupsku znajduje się kompleks budynków Browaru Słupsk. Browar został zamknięty na początku XXI wieku. Dziś w tym miejscu mieści się hurtownia, kwiaciarnia, można kupić znicze, a jesienią 2013 r. została otwarta tu kolejna „Biedronka” w mieście.

r12284624131f8b098cdf7a11c43251401e3fef70eb_800x600

Browar na początku XX wieku (źródło: Piwomani)

Historia słupskiego browaru sięga roku 1857, wtedy to Richard Heydemann kupuje zakład piwowarski przy placu Kościelnym. 15 lat później, w 1872 roku został otwarty nowy browar przy ul. Präsidentenstr. 26/27 (obecnie ul. Kilińskiego), znajdowała się tam m.in. słodownia i leżakownia. 19 lat po otwarciu nowego browaru Heydemann umiera, spadek trafia do rąk jego rodziny. Nowym właścicielem zostaje jego żona, a jej pełnomocnikiem syn Paul, który postanawia rozbudować ”Gwieździsty Browar”. W 1984 roku rozbudowana została warzelnia i słodownia oraz sprowadzona zostaje maszyna parowa.

browar

1857- to wtedy rozpoczął swoją działalność słupski browar

Na początku XX wieku, a dokładnie w 1906 r. do browaru zostaje doprowadzona elektryczność. Również zostają dobudowane liczne pomieszczenia magazynowe. W późniejszych latach na terenie kompleksu dokonuje się źródła wody artezyjskiej. Wodę wykorzystywano do produkcji wody mineralnej, a potem do różnego rodzaju napojów bezalkoholowych i oranżad pod wspólną nazwą ”Sternsprudel ”. Nadal jednak wiodącym produktem jest piwo. W 1911 r. Paul odkupuje od matki zakład i staje się jego jedynym właścicielem. Osiem lat później, w 1919 roku jednak umiera. Przez okres jego rządów browar prężnie się rozwinął, m.in. został prawnie zastrzeżony znak firmowy i marki Słupskiego Piwa ” Stern ” uzyskany został certyfikat oryginalnego produktu. Wybudowana została specjalna maszyna parowa, która napędza wszystkie urządzenia oraz komin. Po śmierci Paula firmę przejmuje jego młodszy brat Ernst Hans. Nie rządzi on jednak długo, 5 lat po objęciu stanowiska umiera. Od tego momentu browarem kieruje żona Ernsta Hansa – Marta. Z czasem słupski browar staje się jednym z największych na Pomorzu. Posiada silnie rozwiniętą sieć eksporterów i przedstawicieli m.in. w: Ustce, Sławnie, Darłowie, Kołobrzegu, Bytowie, Lęborku.

browar (2)

Tak obecnie prezentują się budynki kompleksu

W 1939 roku browar posiada 25 ciężarówek i 18 koni. W czasie II wojny światowej w okolicach Słupska stacjonuje liczne wojsko, co przyczynia się do zwiększenia zapotrzebowania na piwo, a co za tym idzie, do wzrostu produkcji. Do 1945 roku produkowano tu 5 gatunków piwa: jasne ”Stern-Pilsener ”‚, ”Stern-Leger ”; ciemne ”Balternbrau ” oraz bezalkoholowe karmelowe i pszenne. Wraz z końcem wojny rodzina Haydemann wyjeżdża w głąb Niemiec. Po 1945 r. zakład przejmuje Browarnicza Spółdzielnia „Praca”, która zarządza browarem do 1950 roku, kiedy to zostają utworzone Słupskie Zakłady Piwowarsko-Słonne. Niestety w tym okresie jakość słupskiego piwa znacznie spada.

browar (3)

Niektóre budynki są w opłakanym stanie

Dopiero w latach 80-tych poprzedniego stulecia nastąpiła poprawa. Wtedy to lokalny rynek został podbity przez gatunki piwa ”Hubertus ”,”Kanclerz ”,”Barnim ” i ”Pirackie ”.  W 1990 roku, po przemianach ustrojowych, browar został sprywatyzowany, a jego nabywcą została koszalińska Spółka Akcyjna Brok. Pod jej panowaniem znacznie poprawia się jakoś piwa. Niestety mała produkcja, przestarzały sprzęt oraz brak inwestycji przyczyniają się do upadku browaru. Po 125 latach produkcji browar kończy swoje działanie.

browar (4)

komin

Od momentu zamknięcia zakład popada w ruinę. Na terenie dawnego browaru działa m.in. hurtownia i kwiaciarnia. W 2013 roku jego właściciel postanowił postawić tu kolejną w mieście „Biedronkę”. Dyskont, mimo licznych protestów mieszkańców, jednak powstał.

 

W jaki sposób można zaadoptować budynki dawnego browaru w Słupsku:

- mały browar produkujący lokalne piwo,

- hotel (przykład z Torunia),

- restauracje,

- centrum kulturowo-rozrywkowe (kluby, puby itp. Czemu nie? Na placach jednej ręki można policzyć miejsca, gdzie w Słupsku można się pobawić, pomijając fakt, że niektóre z nich stały się ulubionymi miejscami tzw. gimbazy).

Jak można wykorzystać budynki po dawnym browarze doskonałym przykładem jest Stary Browar w Poznaniu, który stał się centrum kulturalno-handlowym i jest uważany za najładniejszą galerię handlową w Polsce. Co prawda jestem przeciwnikiem takiego rozwiązania, gdyż Słupsk nie jest dużym miastem, a po drugiej stronie działa już duże centrum handlowe. W dodatku stało się ono główną atrakcją Słupska i spowodowało spore spustoszenie głównych ulic.

browar (5)

Tak w kompleks browaru wkomponowała się „Biedronka”

Kompleks browarniczy składa się z :

  • dawny budynek produkcyjny Browaru z pierwotnymi urządzeniami produkcyjnymi ul. Kilińskiego Nr 26 1857 r.
  • wieża ciśnień d. Browaru ul. Kilińskiego Nr 26 XIX/XX w.
  • dawny budynek biurowy Browaru ul. Kilińskiego Nr 26 I ćwierć XX w.
  • dawny budynek biurowo-mieszkalny Browaru ul. Kilińskiego Nr 26 1870 r.
  • dawny budynek biurowo-mieszkalny Browaru ul. Kilińskiego Nr 26 1900 r.
  • dawny budynek wozowni Browaru ul. Kilińskiego Nr 26 XIX/XX w.

 

browar (6)

Browar Słupsk widziany z ulicy Kaszubskiej

 Więcej zdjęć

 

na podstawie: browar.biz,

piwowarni.blogspot.com,

slupsk.pl

zdjęcie własne

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>